Hoe ontwikkel je vakoverstijgende competenties
Om succesvol te kunnen studeren en in de maatschappij te kunnen functioneren is het belangrijk dat leerlingen/studenten over bepaalde, vakoverstijgende competenties beschikken. Denk aan generieke vaardigheden zoals studievaardigheden, samenwerken, problemen oplossen, kritisch denken, reflecteren, etc. Zulke vaardigheden vergen tijd om tot wasdom te komen, dus daar moet je op het voortgezet onderwijs al mee beginnen. Wat daarbij helpt is een systematische en brede aanpak door de leerjaren heen: noem het een doorgaande leerlijn. Het ontwikkelen en zichtbaar maken van zo’n leerlijn, is een belangrijke taak binnen het voortgezet onderwijs.
Het is ook een uitdaging. Een dergelijke leerlijn vraagt namelijk om maatwerk. Het kopen van een (vaak dure) bestaande methode voor vaardigheden zal dan ook zelden het gewenste resultaat opleveren. Alleen een methode die echt bij de eigen organisatie past en daarvoor gemaakt is, heeft uiteindelijk kans van slagen.
OPeRA (OnderwijsPartners Regio Amsterdam en omstreken) heeft als vervolg op het “blauwe boekje” dat hieronder beschreven staat een 10- stappenplan ontwikkeld om scholen te helpen om een eigen vaardighedenprogramma te ontwikkelen. Deze tool mogen wij hier delen en mag door onze scholen gebruikt worden.
Bekijk hier het 10 stappenplan
Generieke studievaardigheden
In de werkgroep havo-hbo is de Generieke studievaardighedenset voor doorstroom havo-hbo ontwikkeld, ook we het “blauwe boekje” genoemd.
Hier staat de digitale versie van de Generieke studievaardighedenset havo-hbo.

Door leerlingen in je lessen of tijdens individuele begeleiding vertrouwd te maken met de studievaardigheden die ze nodig hebben op het hbo, kun je een bijdrage leveren aan een soepele overstap naar het hbo.
Opdrachtkaarten
Met deze 10 digitale opdrachtkaarten ontdek je welke studievaardigheden je in het hbo nodig hebt. Door ze allemaal te maken, kom je er vanzelf achter wat je al kunt en wat je nog moet bijleren om mee te kunnen komen in het hbo.
Bekijk de opdrachtkaarten en docentenhandleiding op bekijkjetoekomstnu.nl
Bekijkjetoekomstnu.nl is een initiatief van Spirit4you
Lesmateriaal studievaardigheden voor vwo
Met het lesaanbod ‘Studievaardigheden’ vanuit het NPO-project Versterking aansluiting vwo-wo biedt het ICLON Universiteit Leiden drie jaar lang een gratis lessenreeks aan. Deze bestaat uit 10 lessen in LessonUp voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Doel van de lessenreeks is het versterken en ontwikkelen van vaardigheden die leerlingen nodig hebben gedurende hun schoolloopbaan maar ook daarna in het wetenschappelijk onderwijs.
Kijk op deze website voor het aanvragen van de gratis lessen in LessonUp.
Iedereen kan kosteloos toegang krijgen tot het lesmateriaal in LessonUp. Hiervan kan een individuele docent het aanvraagformulier invullen via de website. Die krijgt dan na een aantal werkdagen een unieke vouchercode. Met deze code kan de docent zelfs bij alle lessen, kunnen de lessen door de docent worden aangepast en opgeslagen en kunnen de lessen zowel klassikaal worden gegeven als door de leerlingen individueel worden doorlopen via een code of link.
